Skip to:

Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak przygotował i przekazał na ręce prezesów sądów apelacyjnych zestawienie najnowszych zaleceń Komitetu Praw Dziecka ONZ, Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Dziecka (ENOC) i innych międzynarodowych organów i organizacji ochrony praw człowieka, dotyczących orzekania o umieszczaniu dzieci w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców. Rzecznik odniósł je do polskich przepisów (ustawy o cudzoziemcach i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony) o detencji administracyjnej dzieci-cudzoziemców, zwracając się do prezesów sądów apelacyjnych z prośbą o przekazanie tych materiałów sędziom orzekającym na obszarze poszczególnych apelacji.

- Zalecenia te nie stanowią oczywiście źródła prawa, ale dzięki nim możemy spojrzeć na kwestię umieszczania małoletnich w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców przez pryzmat praw człowieka – ocenił Marek Michalak.

RPD podkreślił, że przymusowe zatrzymania cudzoziemców z powodu toczących się wobec nich procedur administracyjnych (azylowych i powrotowych) nigdy nie jest zgodna z najlepszym interesem dziecka, zawsze narusza jego prawa i może bardzo niekorzystnie odbić się na dalszym rozwoju psychofizycznym małoletniego.

- Doceniam wysiłek i starania Straży Granicznej – jej funkcjonariuszy i pracowników, dzięki którym strzeżone ośrodki stały się na przestrzeni ostatnich lat o wiele bardziej przyjazne dzieciom, niż to miało miejsce w poprzedniej dekadzie XXI wieku. Tym niemniej, placówki te pozostają – o czym należy pamiętać – miejscami pozbawienia wolności, gdzie małoletni cudzoziemcy mogą spędzić wiele miesięcy w oczekiwaniu na ostateczną decyzję co do ich prawa pozostania w Polsce, czy też konieczności powrotu do kraju pochodzenia. Poprawa infrastruktury ośrodków i nawet najlepsze starania personelu tych placówek nigdy nie zastąpią dzieciom wolności, możliwości nieskrępowanego kontaktu z rówieśnikami i codziennego uczęszczania do szkoły – podkreślił Marek Michalak.

Rzecznik zauważył przy tym, że na przestrzeni lat 2014-2017 w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców prowadzonych przez Straż Graniczną umieszczono łącznie aż 1 103 dzieci.

Biorąc to pod uwagę, Marek Michalak zwrócił się – za pośrednictwem prezesów sądów apelacyjnych – do sędziów orzekających w sprawach detencji cudzoziemców i ich dzieci z prośbą o wrażliwość i wnikliwość przy dokonywaniu oceny, czy w przypadku danej rodziny wystarczającym nie byłoby zobowiązanie jej do zamieszkiwania w określonym miejscu, czy też do regularnego zgłaszania się do organu Straży Granicznej (tzw. środki alternatywne do detencji). RPD podzielił się także z sędziami swoimi uwagami odnośnie przepisów o nieumieszczaniu w strzeżonych ośrodkach ofiar przemocy.

- Wyrażam głęboką nadzieję, że przedstawione przeze mnie aktualne stanowiska uznanych międzynarodowych organizacji i organów ochrony praw człowieka oraz komentarz do nich okażą się dla sędziów istotnym wsparciem przy orzekaniu w trudnych sprawach dotyczących detencji małoletnich cudzoziemców i ich rodzin – wskazał Marek Michalak.

Wystąpienie generalne Rzecznika Praw Dziecka do Prezesów Sądów Apelacyjnych (PDF)