Skip to:

- Dorośli mają wychowywać dzieci a swoim zachowaniem i postawą dawać wzór, ucząc poszanowania prawa i jego wartości. Zgodnie z Konstytucją RP Polska to demokratyczne państwo prawa, czego dzieci mają również świadomość. Za niedopuszczalne uznaję zatem wybiórcze traktowanie powszechnie obowiązujących przepisów i nierealizowanie ustawowo określonych obowiązków – podkreśla Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak, apelując do Prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego o podjęcie stosownych działań mających na celu powołanie we wszystkich gminach zespołów interdyscyplinarnych oraz przyjęcia programów przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Rzecznik krytycznie odnosi się  do stanowiska zakopiańskich radnych, którzy jako jedyni w Polsce dziewięć razy odrzucali wymagany ustawą projekt uchwały w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Miasta Zakopanego na lata 2014 – 2016. Decyzję argumentowali niezgodnością przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z Konstytucją RP oraz możliwą szkodliwą działalnością zespołów interdyscyplinarnych wymierzoną przeciwko rodzinie.

W 2017 roku policja odnotowała 75 662 osób doznających przemocy domowej, w tym 67 984 to kobiety, 11 030 to mężczyźni i 13 515 to dzieci. Powyższe liczby dotyczą działań podjętych w procedurze „Niebieskie Karty” wyłącznie przez Policję, bez danych z działalności innych, upoważnionych do inicjowania procedury Niebieskie Karty podmiotów, tj. jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, przedstawicieli szkół i służby zdrowia. - Przemoc domowa jest istotnym problemem społecznym – zaznacza Marek Michalak.

- Oficjalne statystyki nie odzwierciedlają rzeczywistych rozmiarów zjawiska, którego skala jest znacznie większa niż to wynika z liczby ujawnionych przypadków – ¾ osób doświadczających przemocy nie zwraca się o pomoc – podkreśla Rzecznik.

W ogólnopolskim badaniu ankietowym, zrealizowanym na przełomie lipca i sierpnia 2014 roku na zlecenie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, w ramach projektu „Diagnoza i porównanie skali zjawiska przemocy w rodzinie oraz ocena efektywności działań podejmowanych na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie”, aż 24,7% respondentów deklarowało, że w ciągu swojego życia osobiście doświadczyło co najmniej jednej z 4 form przemocy (fizycznej, psychicznej, ekonomicznej, seksualnej), natomiast 9,3% badanych przyznało się do stosowania przemocy.

Prawo nakłada na organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego obowiązek realizacji zadań w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, do zadań własnych gminy należy w szczególności tworzenie gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w tym: opracowanie i realizacja gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie; prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności poprzez działania edukacyjne służące wzmocnieniu opiekuńczych i wychowawczych kompetencji rodziców w rodzinach zagrożonych przemocą w rodzinie; zapewnienie osobom dotkniętym przemocą w rodzinie miejsc w ośrodkach wsparcia; tworzenie zespołów interdyscyplinarnych.

Art. 9a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie stanowi, że gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym – m.in. członkom tych zespołów powierzono realizację procedury „Niebieskie Karty”.

W ocenie NIK interdyscyplinarne działania służące udzielaniu pomocy osobom doświadczającym przemocy domowej przyczyniają się do poprawy sytuacji większości osób dotkniętych przemocą, uczestniczących w procedurze „Niebieskie Karty”.

W 2016 roku funkcjonowało w gminach 2505 zespołów interdyscyplinarnych. Liczba osób objętych pomocą zespołów interdyscyplinarnych wyniosła 183617, w tym 76255 kobiet (4212 niepełnosprawnych i 8 432 starszych) oraz 63 407 mężczyzn (2 917 niepełnosprawnych i 4 800 starszych), a także 43955 dzieci, w tym 1317 niepełnosprawnych. Zespoły interdyscyplinarne objęły swoją pomocą 69 360 rodzin, a Członkowie Zespołów w całej Polsce odbyli 16922 posiedzeń.

- Wielokrotnie podejmowałem działania na rzecz ochrony praw dziecka, w szczególności prawa do życia i ochrony zdrowia. Często podkreślam, że prawa człowieka zaczynają się od praw dziecka, dlatego uznaję, że należy podejmować wszelkie działania mające na celu zapewnienie najmłodszym bezpieczeństwa. Bezsprzecznie trzeba budować świat przyjazny dziecku – świat wolny od przemocy. Realizacja obowiązków ustawowych w zakresie stworzenia w całej naszej ojczyźnie zespołów interdyscyplinarnych zmierza w tym kierunku – argumentuje Marek Michalak.

Wystąpienie generalne Rzecznika Praw Dziecka do Prezesa Rady Ministrów (PDF)

 

Czytaj także:

Ponowny apel o Narodową Strategię na Rzecz Przeciwdziałania Przemocy Wobec Dzieci (2018 r.)

Apel o Narodową Strategię na Rzecz Walki z Przemocą Wobec Dzieci (2017 r.)

Apel o Narodową Strategię Walki z Przemocą Wobec Dzieci (2016 r.)

Wywiad PAP z o. Adamem Żakiem

Ks. Adam Żak dla KAI o Narodowym Programie Ochrony Dzieci i Młodzieży

Ostrożnie-dziecko!